SKKN Biện pháp giáo dục kỹ năng sống cho học sinh Lớp 3 thông qua các hoạt động giáo dục và trải nghiệm ở trường Tiểu học Thị trấn Gia Bình
Thực trạng của vấn đề
a. Ưu điểm:
Đại đa số các em đều ngoan, có ý thức học tập và biết cách vận dụng kỹ năng sống vào trong cuộc sống hàng ngày sau mỗi tiết học và sau mỗi hoạt động trải nghiệm.
Do sinh sống ở khu trung tâm của huyện, nhiều gia đình có điều kiện kinh tế nên các em được đi giao lưu nhiều nơi. Vì vậy kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống trong cuộc sống của một số em tương đối tốt.
Nhà trường đã tổ chức được những buổi trải nghiệm với quy mô lớn nhằm giáo dục kỹ năng sống cho các em qua nhiều hoạt động cụ thể.
Địa phương là nơi có truyền thống hiếu học. Hội cha mẹ học sinh, các cấp lãnh đạo rất quan tâm và đầu tư cho giáo dục.
Giáo viên thường xuyên sử dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, đổi mới các hoạt động, các trò chơi, các mô hình trải nghiệm tạo hứng thú cho học sinh.
Mỗi giáo viên luôn cố gắng trau dồi kiến thức, rèn kỹ năng nghiệp vụ, nhiệt tình, tích cực đóng góp các kinh nghiệm của bản thân và đồng nghiệp vào giảng dạy.
Nhà trường đã đầu tư cơ sở vật chất khang trang, phòng học được trang bị máy chiếu, thuận lợi cho việc giảng dạy có ứng dụng công nghệ thông tin.
b. Hạn chế và nguyên nhân hạn chế:
* Từ học sinh:
Khả năng tiếp thu kỹ năng sống của học sinh trong lớp không đồng đều và một số học sinh tiếp thu bài còn chậm.
Học sinh chủ yếu tập trung học kiến thức nên khả năng ứng phó với các tình huống trong cuộc sống còn hạn chế.
Kỹ năng giao tiếp còn hạn chế. Đa số phụ huynh cho rằng con em mình chỉ cần học giỏi kiến thức mà quên rằng hoạt động đoàn thể, hoạt động xã hội và cách ứng xử trong gia đình cũng rất cần thiết.
Học sinh chưa hăng hái phát biểu bài, chưa mạnh dạn tham gia các cuộc thi.
* Từ phụ huynh học sinh và xã hội:
Một số ít phụ huynh không quan tâm đến việc học kỹ năng sống của con em mình, chỉ chú trọng học văn hóa, quá nuông chiều con cái và đáp ứng dễ dàng nhu cầu của con em mình, ít quan tâm đến tâm sinh lý, nhu cầu thực tế của con cái.
Sự phát triển bùng nổ của công nghệ thông tin cùng với internet và các dịch vụ vui chơi giải trí hấp dẫn đã lôi cuốn các em. Từ đó khiến các em không có hứng thú vào học kỹ năng sống.
1 UỶ BAN NHÂN DÂN HUYỆN GIA BÌNH TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN GIA BÌNH ------------------ BÁO CÁO “BIỆN PHÁP GIÁO DỤC KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 3 THÔNG QUA CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC VÀ TRẢI NGHIỆM Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC THỊ TRẤN GIA BÌNH” Họ và tên: Nguyễn Thị Minh Chức vụ: Giáo viên dạy lớp 3 Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Thị Trấn Gia Bình Gia Bình, ngày 10 tháng 11 năm 2023 3 PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ Ở bậc Tiểu học là bậc tạo nền tảng cho học sinh phát triển. Vì vậy, ngoài việc trang bị cho học sinh vốn kiến thức cơ bản trong học tập, lao động còn phải giáo dục học sinh về kỹ năng sống, kỹ năng làm người để học sinh có thêm kinh nghiệm thích ứng với môi trường, xã hội mới. Từ đó các em biết phân biệt đúng sai, làm theo cái đúng, ủng hộ cái đúng, đấu tranh những biểu hiện sai trái. Biết tôn trọng bản thân, hành động đảm bảo an toàn cho mình và những người xung quanh. Vì vậy việc rèn luyện kỹ năng sống ở bậc Tiểu học là một nhiệm vụ quan trọng mà người làm công tác giáo dục cần quan tâm. Mục tiêu giáo dục phổ thông hiện nay là tập trung phát triển trí tuệ, thể chất, hình thành phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu, định hướng nghề nghiệp cho học sinh. Kỹ năng sống là một trong những khái niệm được nhắc đến nhiều trong thời đại ngày nay. Theo tôi, kỹ năng sống đơn giản là tất cả những điều cần thiết chúng ta phải biết để có thể thích ứng với những thay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộc sống. Kỹ năng sống được hình thành một cách tự nhiên qua những trải nghiệm trong cuộc sống và qua giáo dục mà có. Việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh là rất quan trọng bởi đây là một chương trình giáo dục hết sức cần thiết đối với học sinh và phù hợp với mục tiêu giáo dục hiện nay. Chương trình GDPT 2018 – dạy học theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh. Đây là hình thức đánh giá hướng đến các kỹ năng sống của học sinh Tiểu học. Thực tế hiện nay việc rèn luyện kỹ năng sống ở trường tiểu học còn nhiều hạn chế như kỹ năng giao tiếp thiếu tự tin, nhút nhát, sống khép kín Nhiều vụ tai nạn đuối nước, giao thông cướp đi tính mạng của nhiều học sinh đều xuất phát từ 5 PHẦN II: NỘI DUNG 1. Thực trạng của vấn đề a. Ưu điểm: Đại đa số các em đều ngoan, có ý thức học tập và biết cách vận dụng kỹ năng sống vào trong cuộc sống hàng ngày sau mỗi tiết học và sau mỗi hoạt động trải nghiệm. Do sinh sống ở khu trung tâm của huyện, nhiều gia đình có điều kiện kinh tế nên các em được đi giao lưu nhiều nơi. Vì vậy kỹ năng giao tiếp và xử lý tình huống trong cuộc sống của một số em tương đối tốt. Nhà trường đã tổ chức được những buổi trải nghiệm với quy mô lớn nhằm giáo dục kỹ năng sống cho các em qua nhiều hoạt động cụ thể. Địa phương là nơi có truyền thống hiếu học. Hội cha mẹ học sinh, các cấp lãnh đạo rất quan tâm và đầu tư cho giáo dục. Giáo viên thường xuyên sử dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, đổi mới các hoạt động, các trò chơi, các mô hình trải nghiệm tạo hứng thú cho học sinh. Mỗi giáo viên luôn cố gắng trau dồi kiến thức, rèn kỹ năng nghiệp vụ, nhiệt tình, tích cực đóng góp các kinh nghiệm của bản thân và đồng nghiệp vào giảng dạy. Nhà trường đã đầu tư cơ sở vật chất khang trang, phòng học được trang bị máy chiếu, thuận lợi cho việc giảng dạy có ứng dụng công nghệ thông tin. b. Hạn chế và nguyên nhân hạn chế: * Từ học sinh: Khả năng tiếp thu kỹ năng sống của học sinh trong lớp không đồng đều và một số học sinh tiếp thu bài còn chậm. Học sinh chủ yếu tập trung học kiến thức nên khả năng ứng phó với các tình huống trong cuộc sống còn hạn chế. Kỹ năng giao tiếp còn hạn chế. Đa số phụ huynh cho rằng con em mình chỉ cần học giỏi kiến thức mà quên rằng hoạt động đoàn thể, hoạt động xã hội và cách ứng xử trong gia đình cũng rất cần thiết. Học sinh chưa hăng hái phát biểu bài, chưa mạnh dạn tham gia các cuộc thi. 7 Tình huống 2: Tuấn bị đau bụng dữ dội, cả nhà phải đưa Tuấn vào bệnh viện cấp cứu. Khi đến phòng khám, bác sỹ yêu cầu theo quy định của bệnh viện, tất cả người nhà ở bên ngoài để bác sĩ tập trung khám cho bệnh nhân. Qua khảo sát cuối học kì 1 năm học 2022 -2023 với chủ đề “kỹ năng của em”, kết quả cụ thể như sau: HS thực hiện thành thạo các HS thực hiện các kỹ Tổng số HS kỹ năng năng còn hạn chế SL TL SL TL 40 28 70 12 30 HS thực hành hoạt động nhóm HS có kỹ năng hoạt động HS hoạt động nhóm còn hạn Tổng số HS nhóm chế SL TL SL TL 40 28 70 12 30 Ứng xử tình huống trong các trò chơi, hoạt động tập thể HS còn hạn chế về kỹ năng Tổng số HS HS có ký năng ứng xử ứng xử SL TL SL TL 40 30 75 10 25 Qua khảo sát cho thấy, số học sinh thực hiện các kỹ năng còn hạn chế, còn chiếm tỷ lệ cao, từ 25% - 30%, nhiều khi còn rơi vào cả những học sinh học tốt văn hóa. Từ những thực trạng trên, việc “Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh lớp 3 thông qua các hoạt động giáo dục và trải nghiệm ở Trường Tiểu học Thị Trấn Gia Bình” là một việc làm vô cùng cần thiết để giúp học sinh mạnh dạn hơn trong giao tiếp, tự tin hơn trong việc thể hiện những năng lực của bản thân và say mê, hứng thú trong học tập. 9 - Thay đổi hành vi của con người là giúp người học thay đổi hành vi theo hướng tích cực. - Thời gian và môi trường giáo dục. Ví dụ: Trong chương trình Hoạt động trải nghiệm lớp 3, các em được học 9 chủ đề: Giới thiệu bản thân; nếp sống đẹp; mái trường em yêu; giữ gìn nhà cửa ngăn nắp, sạch đẹp; gia đình yêu thương; ăn uống an toàn hợp vệ sinh; hoạt động vì cộng đồng; làm bạn với thiên nhiên; tìm hiểu thế giới nghề nghiệp. Ngoài việc giáo dục kỹ năng sống ở tiết Hoạt động trải nghiệm, tôi còn kết hợp trong quá trình các em làm việc nhóm. Thay đổi, tìm kiếm đưa ra các kết quả đúng hoặc trong các hoạt động ngoài giờ lên lớp các em biết lập kế hoạch để cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ được giao. b. Biện pháp 2: Giáo dục kỹ năng sống qua các tiết học khác nhau. b.1. Mục tiêu Học sinh được tự tìm hiểu, trải nghiệm, tự trau dồi kiến thức. Qua các tiết học, học sinh còn rút ra những bài học kinh nghiệm, những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống hàng ngày, giúp các em thích thú và giờ học cũng đạt hiệu quả cao. b.2. Cách thực hiện Để giáo dục kỹ năng sống cho học sinh có hiệu quả, bản thân tôi đã vận dụng vào các môn học, tiết học nhất là các môn như: Tiếng việt, Đạo đức, hoạt động ngoài giờ lên lớp, Tự nhiên và xã hội để những giờ học các em được hoạt động, học và trải nghiệm như trong cuộc sống thực tế hàng ngày. Một số ví dụ như: Trong môn Tiếng việt lớp 3, có nhiều bài học có thể lồng ghép giáo dục kỹ năng sống cho các em như dạy các bài về chủ điểm “Mái nhà yêu thương” từ tuần 10 đến tuần 13 của học kì 1, giáo viên phải hướng đến giáo dục cho các em tình yêu thương mọi người trong gia đình. Từ đó giáo dục cho các em ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường cần phải chăm ngoan, học giỏi để sau này lớn lên làm người có ích cho xã hội, luôn là niềm tự hào của gia đình, biết lắng nghe và chia sẻ với người thân nhiều hơn. Vậy để hình thành những kiến thức và rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh qua môn Tiếng việt thì giáo viên cần vận dụng nhiều phương 11 ngùng, chưa tự tin đóng vai, bày tỏ ý kiến trước lớp nhưng giáo viên đã kịp thời động viên, hướng dẫn các em những điều cần chú ý khi giao tiếp, cộng thêm một môi trường hòa đồng, thân thiện, các em đã thực hiện rất tốt, không còn những cái nhìn ái ngại. Thay vào đó là những cánh tay tự tin cùng những câu nói rõ ràng, mạnh dạn hơn. Kết hợp trong bài này, giáo viên cho học sinh nhớ lại những lần em thành công hay thấy tự hào về bản thân bằng việc sử dụng những mảnh giấy nhỏ hình lá hoặc hình hoa để dán lên “Cây thành công”. Từ đó giúp các em sẽ tự tin lên rất nhiều để rèn luyện và phát huy điểm mạnh, khắc phục điểm yếu của bản thân. c. Biện pháp 3: Giáo dục kỹ năng sống qua các hoạt động trải nghiệm, ngoại khóa. c.1. Mục tiêu Rèn kỹ năng tự phục vụ, kỹ năng hợp tác cùng các bạn trong nhóm, trong lớp và rèn kỹ năng sống cho các em. Học sinh vừa được chơi, vừa được tham gia tập luyện để rèn luyện sức khỏe cho bản thân. c.2. Cách thực hiện Trong những năm học vừa qua, Đoàn đội kết hợp với nhà trường tổ chức một số các hoạt động ngoại khóa theo chủ điểm của năm học, cụ thể như sau: Trường Tiều học Thị trấn Gia Bình là ngôi trường nằm trên tuyến đường nội thị, dân cư, xe cộ đông đúc. Vấn đề an toàn giao thông là rất quan trọng và cần thiết. Vì vậy nhà trường đã phối hợp với công an huyện tổ chức cho học sinh những buổi nghe “Tuyên truyền về an toàn giao thông” và hướng dẫn các em cách đội mũ bảo hiểm đúng cách. Qua buổi tuyên truyền, các em được nghe chú cảnh sát giao thông kể những câu chuyện về các hành vi vi phạm an toàn giao thông và một số vụ tai nạn thương tiếc xảy ra đối với học sinh, nghe giới thiệu về sách, tranh ảnh và các bộ phim hoạt hình về giao thông khiến các em rất thích thú. Điều đặc biệt hơn là các em được trải nghiệm cùng chú cảnh sát giao thông trả lời câu hỏi rất bổ ích về vấn đề giao thông đối với các em. Qua đó các em sẽ cẩn thận, tự tin hơn khi tham gia giao thông. Sau những buổi tuyên truyền bổ ích như vậy các em đã thực
File đính kèm:
skkn_bien_phap_giao_duc_ky_nang_song_cho_hoc_sinh_lop_3_thon.docx