Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm để nâng cao năng lực cho học sinh Lớp 4
Giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu, nền móng đầu tiên cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học lên các lớp trên.
Ở đầu mỗi năm học, ở cùng một trường học, cùng một khối lớp, chất lượng học tập của học sinh cũng tương đương nhau. Nhưng tại sao đến cuối năm, chất lượng học tập và hạnh kiểm của học sinh lớp này lại vượt trội hẳn so với các lớp khác. Tất cả những điểm khác biệt đó đều do giáo viên chủ nhiệm lớp tạo ra. Giáo viên chủ nhiệm nào có tinh thần trách nhiệm cao, tận tâm với học sinh của mình thì chắc chắn sẽ tìm ra được các biện pháp để thu hút học sinh đến lớp, làm cho học sinh trở nên chăm ngoan, thích đi học và luôn cảm thấy “mỗi ngày đến trường là một niềm vui”.
Để hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, người giáo viên chủ nhiệm lớp ở tiểu học phải trải qua biết bao nhiêu khó khăn, bao nhiêu vất vả. Phải là người có trình độ, năng lực phẩm chất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề, yêu thương tận tụy với học sinh. Ngoài việc cung cấp kiến thức cho học sinh, giáo viên chủ nhiệm còn dạy về nề nếp lớp học, hướng dẫn học sinh cách xếp hàng bán trú, biết nói lời cảm ơn, xin lỗi, cách trình bày trong vở, cách làm vệ sinh lớp, đề ra các nội qui của lớp, và phải thường xuyên nhắc nhở, uốn nắn những sai sót của học sinh nên có lúc rất căng thẳng, mệt mỏi. Vì vậy, tôi khẳng định rằng công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học là cực kì quan trọng, là nhân tố số một quyết định chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh.
Từ những lí do trên, tôi lựa chọn “Một số biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm để nâng cao năng lực cho học sinh ở lớp 4”.
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO .. TRƯỜNG TIỂU HỌC BÀI THUYẾT TRÌNH THAM DỰ HỘI THI GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM GIỎI CẤP THÀNH PHỐ NĂM HỌC 20..-20.. MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO HỌC SINH LỚP 4 GIÁO VIÊN: I. LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI Giáo viên chủ nhiệm lớp ở Tiểu học có một vai trò vô cùng quan trọng trong việc hình thành cho học sinh những cơ sở ban đầu, nền móng đầu tiên cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng sống cơ bản để học sinh tiếp tục học lên các lớp trên. Ở đầu mỗi năm học, ở cùng một trường học, cùng một khối lớp, chất lượng học tập của học sinh cũng tương đương nhau. Nhưng tại sao đến cuối năm, chất lượng học tập và hạnh kiểm của học sinh lớp này lại vượt trội hẳn so với các lớp khác. Tất cả những điểm khác biệt đó đều do giáo viên chủ nhiệm lớp tạo ra. Giáo viên chủ nhiệm nào có tinh thần trách nhiệm cao, tận tâm với học sinh của mình thì chắc chắn sẽ tìm ra được các biện pháp để thu hút học sinh đến lớp, làm cho học sinh trở nên chăm ngoan, thích đi học và luôn cảm thấy “mỗi ngày đến trường là một niềm vui”. II. Thực trạng - Hầu hết các em đi học đúng độ tuổi quy định. Thuận lợi - Trang thiết bị phục vụ giảng dạy đầy đủ: mỗi lớp được nhà trường trang bị 01 ti vi, mạng internet. - Giáo viên nhiệt tình, quan tâm đến lớp, có tinh thần trách nhiệm cao. - Được sự giúp đỡ của các cấp lãnh đạo, Ban giám Hiệu nhà trường, tổ công đoàn, tổ chuyên môn nhiệt tình giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để giáo viên an tâm công tác. - Được sự quan tâm của Hội cha mẹ học sinh lớp, trường rất nhiệt tình gắn bó với các hoạt động của nhà trường về mọi mặt, góp phần động viên CB, GV, NV nhà trường hoàn thành nhiệm vụ được giao. - Mối quan hệ giữa nhà trường, giáo viên và gia đình học sinh có chuyển biến tích cực. MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM TỐTG CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM ĐỂ NÂNG CAO NĂNG LỰC CHO HỌC SINH LỚP 4 01 Xây dựng nề nếp lớp học: a) Nắm thông tin về học sinh ghi vào Sổ theo dõi chất lượng giáo dục. Nhà giáo dục K.Đ. Usinxki đã nói: "Muốn giáo dục cho con người về mọi mặt thì phải hiểu con người về mọi mặt.” Mỗi giáo viên chủ nhiệm lớp, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, muốn đề ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáo viên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh. Do vậy, ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi thực hiện ngay công tác điều tra thông qua phiếu sau đây. Tôi phát cho mỗi em một phiếu điều tra và yêu cầu các em điền đầy đủ thông tin trong phiếu Qua phiếu điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từng học sinh để ghi vào Sổ theo dõi chất lượng giáo dục học sinh. Và quan trọng hơn cả là tôi đã hiểu một phần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác giảng dạy và giáo dục học sinh. 01 Xây dựng nề nếp lớp học: c) Phân công nhiệm vụ cụ thể cho Ban Cán sự lớp: Sau khi đã bầu chọn được Ban Cán sự của lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho từng em như sau: * Nhiệm vụ của lớp trưởng: - Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp. - Điểm danh và ghi sĩ số của lớp vào góc trên (bên trái bảng) ngay sau khi xếp hàng vào lớp. - Hướng dẫn các bạn truy bài. - Điều khiển các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần, xếp hàng tập thể dục,.... * Nhiệm vụ của lớp phó học tập, lớp phó lao động: - Cùng lớp trưởng tổ chức lớp truy bài 15 phút đầu giờ; giúp đỡ các bạn học yếu học bài, làm bài. - Làm mọi việc của lớp trưởng khi lớp trưởng vắng mặt hoặc nghỉ học,.... “Xây dựng lớp học thân thiện” là tạo ra môi trường học tập thân thiện, an toàn, gần gũi với học sinh, làm cho học sinh cảm thấy “mỗi ngày đến trường là một niềm vui”. Để xây dựng được “lớp học thân thiện” thì sẽ có “học sinh tích cực”. Tôi đã xây dựng được nội quy lớp học mang tính lớp học thân thiện, học sinh tích cực, sẽ nâng cao được chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh. Công việc xây dựng nội quy lớp học được tôi tiến hành từng bước như sau: - Trang trí lớp học sạch- -Xây dựng nề nếp: -Nề nếp xếp hàng ra vào lớp: 03 Xây dựng mối quan hệ thầy - trò và bạn bè trong lớp a) Xây dựng mối quan hệ thầy- trò: Trước đây, quan hệ thầy, trò là quan hệ bề trên - kẻ dưới; giảng giải - ghi nhớ. Ngày nay, quan hệ này được thay bằng quan hệ phân công- hợp tác. Thầy thiết kế - trò thi công. Thầy làm mẫu, giao việc - trò làm theo mẫu của thầy. Mỗi lời thầy nói ra phải là một “lệnh” (một lời giao việc). Do vậy, mọi yêu cầu tôi đưa ra, học trò phải thi hành thật nghiêm. Ngay từ đầu, tôi yêu cầu học trò phải cố gắng làm cho đúng. Nếu chưa đúng thì phải làm lại cho đúng mới thôi. Đúng là đúng từ việc làm, nghiêm là nghiêm trong việc làm chứ không phải ở thái độ khắt khe, gay gắt. Quan hệ cơ bản nhất của tôi và học trò là quan hệ hợp tác làm việc: tôi giao việc- học trò làm; tôi hướng dẫn- học trò thực hiện. - Khi giao việc, tôi chỉ nói một lần, nhưng chỉ nói khi lớp trật tự. Với cách làm này, tự nhiên thầy sẽ trở nên nói ít, học trò sẽ làm nhiều. Làm việc như thế nào thì đạo đức, ý thức sẽ kèm theo như thế ấy. Làm đến nơi đến chốn thì ý thức kỉ luật cũng đến nơi đến chốn. - Tôi thường xuyên đổi chỗ các em, chia nhóm thảo luận trong giờ học để các em có tinh thần đồng đội cùng giúp đỡ nhau trong học tập, có thể ngồi một bạn giỏi với một bạn kém hơn để các em trao đổi, giúp đỡ lẫn nhau theo phương hướng “đôi bạn cùng tiến”. - Khi có chuyện xích mích giữa em này với em kia, tôi kịp thời can thiệp. Tôi gặp gỡ trao đổi riêng với từng học sinh hoặc nhóm học sinh để biết rõ đầu đuôi. Sau đó phân tích rõ ai đúng, ai sai. Ai sai thì phải nhận lỗi và xin lỗi bạn. Sau đó giảng hòa và bắt tay nhau vui vẻ trở lại. d) Đầu tư các phong trào mũi nhọn nhà trường tổ chức Từ đầu năm học, GVCN dựa vào kế hoạch của nhà trường và các đoàn thể trong trường phải đề ra chỉ tiêu cụ thể cho lớp cùng phấn đấu trong các phong trào chung của nhà trường như: Thi Thách thức tư duy thuật toán (Bebras); Toán học Hoa Kỳ (AMC8), Violympic Toán, IOE, văn nghệ, thể dục thể thao.... - Điều quan trọng là GVCN phải phát hiện những năng lực đặc biệt ở học sinh về văn hoá văn nghệ, thể dục thể thao, hội họa. - Phối hợp với phụ huynh lập kế hoạch bồi dưỡng thường xuyên cho các học sinh có năng khiếu nói trên cho các em tham gia hoạt động nhà trường. - Khuyến khích, khen thưởng những học sinh nào có tinh thần hăng hái tham gia hoặc đạt những thành tích tốt vào thi đua của lớp. g) Phối hợp với gia đình: - Thường xuyên thông báo tình hình học tập của các con cho phụ huynh qua zalo, phối hợp với phụ huynh đôn đốc tình hình học tập cho các con hoàn thành phiếu học tập vào cuối tuần. Bằng những biện pháp trên tôi đã từng bước xây dựng một tập thể lớp 4B vững mạnh về các phong trào của trường. Cải thiện chất lượng theo chiều hướng tích cực. Các em say sưa với môn học, nghiêm túc trong giờ học hơn, đặc biệt là trong giờ học các em tập trung hơn, không làm việc riêng. Các em học sinh ngày càng ngoan ngoãn hơn, nề nếp hơn, các em biết tự phục vụ và tự giải quyết được các vấn đề của mình. Tất cả những thành tựu đó luôn là động lực cho cô trò chúng tôi hoàn thành mực tiêu năm học đã đề ra. Từ những biện pháp làm tốt công tác chủ nhiệm, thực hiện trong thời gian gần đây đã đạt kết quả cao. Trong giai đoạn giữa học kì 1 năm học 2023-2024 tập thể lớp 4B đã đạt được kết quả cụ thể như: Nôi dung Tốt Đạt Cần cố gắng Số Tỉ lệ% Số Tỉ lệ% Sốlượ Tỉ lệ% lượng lượng ng Tự phục vụ, tự quản 42,9Tăng Năngl 15 20 57Tăng 6 0 12 ực 42,9Tăng 51,4Tăng 5,7Giảm Hợp tác 15 18 2 10 9 19 Tự học, giải quyết 45,7Tăng 54,3Tăng 16 19 13 2
File đính kèm:
sang_kien_kinh_nghiem_mot_so_bien_phap_lam_tot_cong_tac_chu.pptx