Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng hằng đẳng thức để giải Toán

Các hằng đẳng thức đóng vai trò quan trọng trong hầu hết tất cả các bài toán đại số. Chúng giúp chúng ta thận tiện trong các phép biến đổi đơn giản hay rút gọn biểu thức đại số mà trong nhiều trường hợp các hằng đẳng thức có vai trò như “sứ giả” để giúp chúng ta tư duy tìm ra lời giải cho bài toán một cách hiệu quả bất ngờ.

doc7 trang | Chia sẻ: sangkien | Ngày: 05/08/2015 | Lượt xem: 969 | Lượt tải: 8Download
Bạn đang xem tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Vận dụng hằng đẳng thức để giải Toán", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
VẬN DỤNG HẰNG ĐẲNG THỨC ĐỂ GIẢI TOÁN
Các hằng đẳng thức đóng vai trò quan trọng trong hầu hết tất cả các bài toán đại số. Chúng giúp chúng ta thận tiện trong các phép biến đổi đơn giản hay rút gọn biểu thức đại số mà trong nhiều trường hợp các hằng đẳng thức có vai trò như “sứ giả” để giúp chúng ta tư duy tìm ra lời giải cho bài toán một cách hiệu quả bất ngờ.
Các bài toán dưới đây sẽ giúp các bạn thấy rõ điều đó:
Bài 1. Rút gọn các biểu thức sau:
Giải:
a. Chú ý rằng: . Do dó ta biến đổi:
Vậy .
b. 
c. Sử dụng hằng đẳng thức: 
Ta có: 
Nếu thoả mãn thì ta có hằng đẳng thức;
Từ đó suy ra được: 
(Với và )
Áp dụng hằng đẳng thức (*) ta có:
Khi đó thay vào ta được:
Bài 2. Tính giá trị của biểu thức . Với và 
Giải: Áp dụng hằng đẳng thức: ta có:
Tương tự: . Thay vào biểu thức đã cho ta được:
. Vậy 
Bài 3. Giải các phương trình vô tỉ sau:
Giải:
a. Điều kiện xác định: 
Nhân vào hai vế của phương trình đã cho với ta được:
(*)
Do (tmđk)
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất 
b. Nhận xét: Ta nhận thấy quan hệ giữa và có mặt ở hai vế của phương trình trên thông qua hằng đẳng thức: trong đó .
Chính vì vậy ta có thể giải như sau:
Giải: Điều kiện xác định: 
Khi đó phương trình đã cho tương đương với:
Đặt và 
Ta được phương trình hai ẩn sau: 
Với , ta có: 
 (vô nghiệm)
Với , ta có:
 (do )
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất là 
Bài 4. Giải các hê phương trình sau:
Giải:
a. Điều kiện xác định: 
Dễ thấy nên hệ đã cho viết được:
Giải phương trình (1) với ẩn ta có: 
Với , ta được hệ:
 (Vô nghiệm)
Với , ta được hệ:
Vậy phương trình có nghiệm duy nhất 
b. Điều kiện xác định: 
Cộng từng vế của các phương trình trong hệ ta được: 
Thử vào hệ thoả mãn. 
Vậy hệ có nghiệm duy nhất .
Bài 5. Cho và . Chứng minh rằng: 
Giải: Do nên . Suy ra:
Theo giả thiết nên: 
 (luôn đúng). Vậy bất đẳng thức được chứng minh.
Dấu đẳng thức xảy ra khi và chi khi: 
Rất nhiều các bài toán mà trong quá trình tìm ra lời giải đòi hỏi các bạn phải có kỷ năng nhuần nhuyển sử dụng hằng đẳng thức. Các ví dụ trên đây phần nào đã giúp các bạn hình dung ra lợi ích khi sử dụng hằng đẳng thức.
Sau đây là một số bài toán để các bạn luyên tập:
Bài 1. a. Chứng minh rằng: 
b. Rút gọn: ; 
Bài 2. Tính giá tri của biểu thức: 
 với 
Bài 3. Giải các phương trình và hệ phương trình sau:
Bài 4. Cho các số thực x, y thoả mãn . Tìm giá trị lớn nhất và giá trị nhỏ nhất của biểu thức .

File đính kèm:

  • docSKKN_hay.doc
Sáng Kiến Liên Quan