Sáng kiến kinh nghiệm Tổ chức hoạt động dạy học theo nhóm trong môn Lịch sử

Nhân loại đang đứng trước sự phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ, nước Việt Nam nói chung và ngành giáo dục nói riêng phải đầu tư thích đáng cho sự nghiệp giáo dục, phải kịp thời đào tạo ra một thế hệ trẻ năng động, sáng tạo, nắm vững tri thức khoa học công nghệ để làm chủ trong mọi hoàn cảnh công tác và hoạt động xã hội trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.

Đổi mới giáo dục đã được Đảng và nhà nước khẳng định là vai trò quan trọng cấp thiết trong hệ thống “Đổi mới sự nghiệp GD”, là nền tảng, là động lực thúc đẩy công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước để Việt Nam từng bước vững vàng khi hội nhập vào nền kinh tế thế giới.

Từ năm học 2002 - 2003, Bộ GD đã thực hiện “cuộc cách mạng về GD” ,đổi mới cả nội dung và phương pháp dạy học. Đặc biệt năm học 2006 - 2007 ngành giáo dục đang triển khai thực hiện cuộc vận động “ Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục” là lập lại kỉ cương dạy và học. Đây được coi là khâu đột phá của năm học 2006 -2007 để toàn ngành giáo dục tự khẳng định, đổi mới vì sự phát triển của đất nước, của ngành.

Sự đổi mới về mục tiêu và nội dung dạy học ,đòi hỏi phải có sự đổi mới về phương pháp dạy học. Đổi mới phương pháp dạy học là quá trình tích cực hoá hoạt động học tập của học sinh. Dưới sự trực tiếp hướng dẫn chỉ đạo của giáo viên, học sinh tự giác chủ động tìm tòi, phát hiện, giải quyết nhiệm vụ nhận thức và có ý thức vận dụng linh hoạt, sáng tạo các kiến thức đã thu nhận được một cách có hiệu quả vào thực tế.

Như vậy, để thực hiện quá trình đổi mới giáo dục không chỉ đối mới về nội dung chương trình sách giáo khoa mà còn phải đối mới về cả phương pháp Dạy- Học. Đây là hai vấn đề có mối liên quan chặt chẽ với nhau trong quá trình thực hiện mục tiêu giáo dục trong giai đoạn mới.

 

doc12 trang | Chia sẻ: sangkien | Ngày: 30/07/2015 | Lượt xem: 1158 | Lượt tải: 29Download
Bạn đang xem tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Tổ chức hoạt động dạy học theo nhóm trong môn Lịch sử", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
huy tính tích cực chủ động, sáng tạo, tích cực hoạt động của học sinh. Người thầy chỉ đóng vai trò tổ chức hướng dẫn không can thiệp quá sâu vào quá trình tìm hiểu, cảm thụ của học sinh để ép học sinh đi theo sự áp đặt của mình. Bên cạnh đó, dạy học còn chú trọng đến rèn luyện phương pháp tự học cho học sinh. Đó là cầu nối giữa học tập và nghiên cứu khoa học. Một yếu tố quan trọng bảo đảm sự thành công trong học tập là khả năng phát hiện kịp thời và giải quyết hợp lý những nảy sinh trong thực tiễn. Rèn luyện cho người học có kĩ năng, phương pháp, thói quen tự học, biết linh hoạt ứng dụng những điều đã học vào tình huống mới, biết tự lực phát hiện và giải quyết những vấn đề đặt ra thì sẽ tạo cho người học lòng ham học, khơi dậy tiềm năng vốn có trong mỗi con người. Làm được như vậy không những kết quả học tập được nâng cao mà người học còn được chuẩn bị để tiếp tục tự học khi bước vào đời , dễ dàng thích ứng với cuộc sống trong xã hội. Vì những lẽ đó, ngày nay người ta nhấn mạnh hoạt động học trong quá trình dạy học, cố gắng tạo ra sự chuyển biến từ học tập thụ động sang học tập chủ động sáng tạo . 
Luật giáo dục cũng nêu rõ trong điều 24.2: “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với từng đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm hứng thú cho học sinh”. 
 Theo đường lối chỉ đạo chung của toàn ngành giáo dục, giáo dục Lệ Thuỷ đang tích cực hướng tới sự hoàn thiện về đổi mới phương pháp dạy học. Trong đó coi trọng đổi mới cách thức tổ chức hoạt động học tập của học sinh. Bởi có đổi mới cách thức tổ chức học sinh hoạt động, người thầy giáo mới phát huy được tính tích cực chủ động học tập của học sinh, học sinh mới có sự hứng thú say mê trong học tập, tự mình suy nghĩ ,lập luận để rút ra nội dung bài học cần thiết cho mình. Có thể nói, mấu chốt của đổi mới phương pháp dạy học chính là khâu tổ chức hoạt động học tập của học sinh, trong đó tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm là vấn đề cần phải quan tâm đặc biệbieet 
II . Cơ sở thực tiễn .
1. Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học:
 Trong những năm gần đây, do yêu cầu của đổi mới sự nghiệp giáo dục, CSVC của nhà trường được tăng trưởng mạnh. Song do thiếu sự thống nhất trong nhiều năm học liền trước nên sự đồng bộ trong các lớp học còn chưa cao nhất là đối với bàn ghế học sinh. Điều này phần nào ảnh hưởng đến việc tổ chức họạt động theo nhóm, chất lượng hoạt động nhóm chưa thật cao. 
Trang thiết bị dạy học đã được trang cấp khá đầy đủ nhằm phục vụ tối đa cho mục đích đổi mới phương pháp dạy học trong chương trình THCS. Song ở một số bài dạy, một số nội dung cần đến sơ đồ, lược đồ nhưng sách giáo khoa và sách gioá viên không thể hiện rõ và không đưa ra định hướng chung để thực hiện nên dễ gây ra sự tuỳ ý trong một số nội dung khi thực hiện.
 2. Thực tế của thầy trong cách tổ chức hoạt động nhóm cho học sinh:
 Thực tiễn trong những năm học thực hiện thay đổi chương trình SGK từ lớp 6 đến lớp 9, bộ môn Lịch sử đã có nhiều đổi mới trong tổ chức các hoạt động học tập của học sinh nhưng cách thức tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm hiệu quả chưa thật cao. Sự chuẩn bị của thầy còn đơn giản, chưa tạo được điểm nhấn, điểm sáng tạo trong những câu hỏi đưa ra thảo luận nhóm .
 3. Tình hình thực tế học sinh .
 Học sinh được học chương trình SGK mới, đa số các em thích được khám phá, tiếp thu cái mới. Do tâm lí lứa tuổi nên nhiều học sinh rất năng động trong các hoạt động nhưng chủ yếu ở đối tượng học sinh khá, giỏi .
 Bên cạnh đó, trong hoạt động nhóm sự tập trung của nhiều em chưa cao , còn ỷ lại, nghe bạn một cách thụ động, chờ đợi kết quả của bạn đưa ra. Dạng này tập trung vào học sinh TB, yếu. Các em này không có cơ hội nêu suy nghĩ của mình khi đã có bạn đại diện cho nhóm nhất là trong khoảng thời gian nhất định dã được chuẩn bị trong thiết kế của bài dạy .
 4. Thực trạng đổi mới cách tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm ở trường THCS Mỹ Thuỷ .
Từ năm học 2002 - 2003, cùng với sự thay đổi chương trình SGK mới của ngành giáo dục tôi đã vận dụng phương pháp tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm trong môn Lịch Sử .
 Trong năm đầu của việc đổi mới phương pháp dạy học theo chương trình SGK mới, do còn nhiều bỡ ngỡ, lúng túng nên việc tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm hiệu quả chưa cao. Vì vậy chất lượng dạy học môn Lịch Sử khối 6 chưa được như mong muốn. Chất lượng HS cuối năm học 2002-2003 của khối 6 được thể hiện qua bảng số liệu sau:
Lớp
SLHS
HS biết cảm nhận, phân tích, đánh giá sự kiện lịch sử
HS chưa biết cảm nhận, phân tích, đánh giá sự kiện lich sử
SL
%
SL
%
6A
45
28
62,2
17
37,8
6B
42
26
61,9
16
38,1
6C
45
27
60,0
18
40,0
Cộng
132
81
61,4
51
38,6
 Theo bảng thống kê chất lượng của học sinh khối 6 cuối năm học, ta thấy rõ rằng từ sự lúng túng thiếu vận động trong cách tổ chức hoạt động học tập cho học sinh nên tỉ lệ học sinh biết cảm nhận, phân tích, đánh giá sự kiện lịch sử, nắm và hiểu một cách sâu sắc về sự kiện lịch sử chưa cao chiếm hơn 50% tổng số HS trong khối. Số học sinh chưa biết cảm nhận, phân tích, đánh giá sự kiện lich sử còn nhiều. 
 Sở dĩ có chất lượng như trên là do HS khối 6 từ cấp Tiểu học mới lên, cách thức và phương pháp học tập hoàn toàn khác so với ở Tiểu học. Đa số các em chưa quen với các hoạt động giáo viên giao cho nhất là hoạt động nhóm. Giáo viên dạy ngại tổ chức hoạt động nhóm do sợ thiếu thời gian.
 Những mặt hạn chế đó làm giảm khả năng tiếp thu, mở rộng kiến thức Lịch sử, làm HS hiểu bài một cách máy móc, thụ động, không biết cách đánh giá, nhận xét sự kiện Lịch sử đã học, đã nêu trong sách giáo khoa.Vậy, phải làm thế nào để nâng cao chất luợng kết quả học tập cho học sinh.
Một giải pháp không thể thiếu được là chú trọng cách thức tổ chức hoạt động nhóm cho học sinh từ học tập bị động sang chủ động hoàn toàn có sáng tạo trong quá trình chiếm lĩnh tri thức .
Là người trực tiếp giảng dạy tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp về tổ chức hoạt động nhóm cho học sinh . Đây là một khâu hết sức quan trọng trong đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS . Vì vậy tôi đã vận dụng trong những năm học tiếp theo của chương trình thay SGK mới . 
 Phương pháp tổ chức hoạt động theo nhóm trong môn Lịch Sử có những ưu điểm và nhược điểm .
*ưu điểm :
 - Hoạt động thảo luận nhóm đã tạo nên mối quan hệ hợp tác giữa các cá nhân trên con đường chiếm lĩnh nội dung học tập.
- Thông qua hoạt động thảo luận nhóm, ý kiến của mỗi cá nhân được bộc lộ, khảng định hay bác bỏ, qua đó người học nâng mình lên một trình độ mới .
- Hoạt động nhóm đem lại cho học sinh cơ hội để sử dụng phương pháp, kiến thức và các kĩ năng mà các em đã lĩnh hội và rèn luyện .
- Giúp học sinh rèn luyện, phát triển kĩ năng làm việc và giao tiếp, tạo điều kiện cho các em học hỏi lẫn nhau .
- Dạy học theo nhóm góp phần hình thành và phát triển các mối quan hệ qua lại trong học sinh, tạo bầu không khí đoàn kết giúp đỡ, tin tưởng lẫn nhau trong học tập .
- Tổ chức dạy học theo nhóm giúp những học sinh nhút nhát, diễn đạt kém có điều kiện rèn luyện để dần dần khảng định bản thân tự tin hơn trong học tập .
- Khi đang học theo nhóm có cơ hội phát triển khả năng tiếp nhận của từng học sinh, qua đó hỗ trợ cho từng em theo cách riêng phù hợp.
 * Nhược điểm :
- Trong hoạt động nhóm nhiều trình độ sẽ xảy ra trường hợp chỉ có các em khá giỏi tham gia hoạt động còn các em khác ít hoặc không tham gia. Những em yếu dựa dẫm phụ thuộc vào bạn, nhiều khi bị chế giễu dẫn tới tự ti và hạn chế sự phát triển .
- Các thành viên không lắng nghe ý kiến của nhau nên khó đưa ra ý kiến thống nhất .
- Một số thành không hứng thú trong hoạt động nhóm nên dẫn tới tình trạng nhóm hoạt động tự do, không hiệu quả .
 - Tốn thời gian và dễ “cháy giáo án” nếu giáo viên chuẩn bị không kĩ lưỡng. 
Nghiên cứu những mặt ưu điểm và hạn chế của phương pháp tố chức hoạt động nhóm, tôi dần dần đúc rút kinh nghiệm cho bản thân trong khâu tổ chức học sinh hoạt động theo nhóm trên lớp. Kinh nghiệm đó được vận dung và có hiệu quả trong những năm học 2004-2005, 2005-2006. Sau đây là giải pháp cơ bản tôi đã thực hiện cho bộ môn mình đảm nhiệm.
III. Giải pháp tổ chức hoạt động dạy học theo nhóm.
 Tổ chức hoạt động học tập nhóm cho học sinh có hiệu quả không đơn thuần chỉ là một hoạt động đơn lẻ ở một giai đoạn nào đó trong tiết dạy mà là cả một quá trình sâu chuỗi các khâu trong đổi mới phương pháp dạy học. Muốn khâu tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm có hiệu quả caontức là tạo hứng thú, sáng tạo cho các em thì người thầy giáo phải chuẩn bị cho mình cả một quá trình trước khi thực hiện trên lớp .
Việc tổ chức cho học sinh hoạt động theo nhóm có ý nghĩa nhiều mặt: Dạy học theo nhóm là hình thức đặt cho học sinh vào môi trường hoạt động tích cực. Trong nhóm, học sinh được thảo luận và hợp tác làm việc với nhau. Dạy học theo nhóm, học sinh học tập thông qua giao tiếp, trao đổi, tranh luận với nhau, chia sẻ và có cơ hội để diễn đạt ý nghĩ của mình, tìm tòi và mở rộng suy nghĩ. Còn giáo viên là người tổ chức các hoạt động gợi mở, hướng dẫn, kích thích hỗ trợ học sinh bằng kinh nghiệm giáo dục của mình .
 Để đổi mới cách thức tổ chức hoạt động dạy học theo nhóm ở môn học Lịch sử tại trường THCS Mỹ Thuỷ tôi đưa ra những giải pháp thực hiện như sau : 
1. Một số hình thức tổ chức nhóm, cách chia nhóm .
 a. Cách chia nhóm: 
 - Gọi số ngẫu nhiên: Cho học sinh diểm số 1 đến số mà nhóm dự kiến. 
 - Chỉ định: Giáo viên lần lượt đọc tên học sinh vào từng nhóm.
 - Chia theo biểu tượng: Dùng các biểu tượng: hình tròn, tam giác ..... Các em cùng biểu tượng vào một nhóm .
 - Chia từng cặp: GV chỉ định hai học sinh ngồi gần nhau làm việc .
b. Các kiểu nhóm: 
 - Nhóm nhiều trình độ: trong đó có cả học sinh giỏi, khá, TB, kém .
 - Nhóm cùng trình độ: gồm các em có khả năng học tập như nhau .
 - Nhóm tình bạn: gồm các em kết bạn với nhau, không phụ thuộc vào học lực. 
 - Nhóm cùng sở thích: gồm các em có cùng sở thích.
 - Nhóm cùng nhu cầu học tập.
2 . Về công tác chuẩn bị:
* Đối với học sinh:
 - GV cần giao việc trước khi kết thúc một tiết học .
 + Đọc bài mới 
 + Chuẩn bị kĩ kiến thức ở phần nào .
 + Đưa ra câu hỏi cần hoạt động nhóm để học sinh chuẩn bị .
* Đối với giáo viên :
 - Lập kế hoạch bài dạy :
 + Đọc kĩ bài dạy nắm mục tiêu cần đạt .
 + Lập kế hoạch hoạt động của thầy và trò, dự kiến các tình huống xảy ra khi dạy học theo nhóm .
 - Dự kiến : 
 + Cách chia nhóm, số lượng nhóm .
 + Nhiệm vụ của các nhóm .
 + Thời gian hoạt động, trình bày .
- Chuẩn bị rất kĩ phần thiết kế bài học: Chuẩn bị các câu hỏi nhất là các câu hỏi nhằm khuyến khích học sinh suy nghĩ ở mức độ cao hơn và sâu hơn .
- Chuẩn bị chu đáo đồ dùng và thiết bị dạy học .
- Thực hiện kế hoạch bài học .
 3. Bước thảo luận 
 - GV nêu vấn đề, hướng dẫn học sinh cách thảo luận 
 - GV tổ chức hướng dẫn các hoạt động, gợi mở, khuyến khích học sinh tích cực hoạt động .
 - GV quản lí, giám sát học sinh hoạt động nhóm :
 + Trong quá trình học sinh hoạt động, giáo viên theo dõi quan sát và bổ trợ khi cần .
 + Phát hiện các nhóm hoạt động không có hiệu quả để uốn nắn điều chỉnh .
 + Nắm chắc đặc điểm tâm lý của từng em để kịp thời động viên khuyến khích nhằm tạo không khí phấn khởi tự tin trong học tập 
 + Luôn có ý thức trách nhiệm trợ giúp tránh can thiệp sâu làm hạn chế khả năng độc lập sáng tạo của học sinh
 + Xây dung mối quan hệ thân thiện, hợp tác giữa thầy - trò, trò - trò trong môi trường học tập an toàn .
 - Tiếp nhận thông tin phản hồi từ phía học sinh .
 + H/S đại diện của nhóm trình bày kết quả của nhóm mình - thông qua đó giáo viên đánh giá kết quả học tập và kịp thời uốn nắn, bổ sung kiến thức .
 + GV tổng kết ngắn gọn theo từng nội dung thảo luận .
 - Tổng kết, rút kinh nghiệm hoạt động nhóm: Khen ngợi, nhắc nhở tinh thần, thái độ làm việc, sự sáng tạo của các nhóm trong quá trình tiến hành thảo luận . 
 Hoạt động nhóm được coi là một hình thức hợp tác cùng có lợi. ở đây, mỗi cá thể sẽ có cơ hội trao đổi, tranh cãi, cải chính kiến thức của mình. Nếu chính kiến đúng sẽ được đồng tình, chính kiến sai sẽ được bạn bè sửa chữa thông qua bàn bạc . Từ đó làm nảy sinh ý thức vươn lên trước bạn bè của mỗi thành viên trong nhóm đó chính là phát huy tính tích cực chủ động của học sinh .
 Vận dụng những điềm tích cực trong hoạt động nhóm vào bài dạy cụ thể:
Ví dụ 1: Lịch Sử 7 :
 Bài : Khởi nghĩa Lam Sơn ( 1418 - 1427 ) 
 - GV dự kiến tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm ở phần 2 : Trận Chi Lăng - Xương Giang .
 - GV tổ chức cho các em thảo luận theo nhóm nhiều trình độ bằng những câu hỏi mở đã được dự kiến từ trước .
 + Đến 1427, tương quan lực lượng giữa ta và địch như thế nào?
 + Vì sao nói việc nghĩa quân Lam Sơn chủ trương diệt viện là đúng đắn ?
 + Trận Chi Lăng thể hiện nghệ thuật quân sự của nghĩa quân Lam Sơn như thế nào?
 + Vì sao nghĩa quân Lam Sơn chấp nhận việc Vương Thông xin hoà? 
 - Thời gian thảo luận : 3 phút 
 - Thời gian các nhóm trình bày : 2 phút 
 - GV tổng kết, chốt kiến thức : 2 phút .
Ví dụ 2: Lịch Sử 8 
Bài : Nước Mĩ giữa hai cuộc chiến tranh thế giới 
 ( 1928 - 1939 )
 Đây là một bài mới trong chương trình. Tìm hiểu nước Mĩ để học sinh nhận thức được sự phát triển của CNTB nói chung. Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, Mỹ càng khẳng định vị trí số I của mình về phát triển kinh tế. Sự phát triển thăng trầm, đầy biến động của nước Mỹ là hình ảnh tiêu biểu cho sự phát triển của CNTB giữa hai cuộc chiến .
Với bài này GV tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm ở mục:
I. Nước Mỹ trong thập niên 20 của thế kỉ XX .
 - Dự kiến cách chia nhóm: nhóm 4 em theo nhóm nhiều trình độ.
 - Câu hỏi thảo luận :
 + Vì sao trong thập niên 20 của thế kỉ XX nước Mỹ giàu lên nhanh chóng ? 
 + So sánh hình 65, 66, 67 em có nhận xét gì ?
 - Thời gian thảo luận: 3 phút 
 - Thời gian các nhóm trình bày: 2 phút 
 - GV tổng kết, chốt kiến thức: 2 phút .
- Tương tự cho nhiều bài học cụ thể, giáo viên cần xác định trọng tâm và mục tiêu để thực hiện hoạt động nhóm cho phù hợp .
Qua một thời gian thực hiện đổi mới trong tổ chức hoạt động nhóm, tôi nhận thấy nhiều em hoà nhập với không khí chung, bộc lộ chính kiến một cách mạnh dạn. Số học sinh thụ động cảm thấy hào hứng hơn trong các giờ học Lịch Sử. Các em đã thích ứng hơn khi giáo viên đưa ra hiệu lệnh hoạt động nhóm .
 Nhờ các giải pháp trên trong những năm đổi mới phương pháp dạy học nhất là khâu tổ chức hoạt động nhóm cho học sinh nên chất lượng giáo dục năm học 2005-2006 của khối 6 lên khối 7 được nâng lên một cách rõ rệt. Kết quả chất lượng môn Lịch sử khối 7 cuối năm được thể hiện rất khả quan: 
Lớp
SLHS
HS biết cảm nhận, đánh giá sự kiện lịch sử
HS chưa biết cảm nhận, đánh giá sự kiện lich sử
SL
%
SL
%
7A
43
37
86,0
6
14,0
7B
43
35
81,4
8
18,6
7C
42
37
88,1
5
11,9
Cộng
128
109
85,2
19
14,8
Sau một quá trình vận dụng phương pháp tổ chức học sinh hoạt động theo nhóm, tuy chưa thật hoàn toàn như mong muốn nhưng tôi nhận thấy rằng chất lượng bộ môn được nâng lên một cách rõ rệt. Nhiều học sinh hứng thú khi nghe cô giáo yêu cầu hoạt động nhóm. Thao tác hoạt động của học sinh nhanh nhẹn hơn, ý thức tập trung hơn. Kĩ năng phân tích, nhận xét, đánh giá về sự kiện Lịch sử, nhân vật Lịch sử tiến bộ hơn rất nhiều qua tỉ lệ điểm khá giỏi ở các bài kiểm tra. Qua hoạt động nhóm, học sinh thật sự mạnh dạn hơn, kĩ năng diễn đạt tốt hơn.
Cùng một đối tượng học sinh nhưng khi được giáo viên quan tâm tổ chức hoạt động nhóm chu đáo theo phương pháp mới thì hiệu quả bộ môn dược nâng lên rõ ràng theo hướng tích cực. Điều đó để một lần nữa khẳng định vai trò của việc tổ chức dạy học theo nhóm là cần thiết cho môn học Lịch sử nói riêng và các môn học khác nói chung. Điều quan trọng hơn là học sinh yêu thích hơn môn Lịch sử và thích thú tìm hiểu sâu sắc hơn về bộ môn này. 
C. Bài học kinh nghiệm .
 Đổi mới phương pháp dạy học là tạo ra quá trình từ việc dạy học truyền thụ theo một chiều, dựa vào trí nhớ và bắt chước là chính sang việc dạy học nhằm phát triển nhân cách toàn diện trong đó điểm nhấn mạnh là năng lực sáng tạo trong tư duy và hoạt động của học sinh.Vì vậy phương pháp tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm không phải là phương pháp vạn năng có thể thay thế cho các phương pháp khác, mà cần sử dụng, phối hợp với các phương pháp khác để phát huy được tác dụng của nó.
 Mỗi phương pháp tổ chức cho học sinh hoạt động đều có những ưu, nhược điểm riêng. Song trong xu thế hiện nay, phương pháp tổ chức hoạt động nhóm được đánh giá cao bởi nó tác động vào năng lực tư duy, tự khám phá của từng học sinh và tạo cho học sinh có bản lĩnh tự tin hơn trong quá trình hợp tác .
 Qua nhiều lần vận dụng phương pháp tổ chức hoạt động nhóm tôi nhận thấy phương pháp thực sự tác động vào tâm lý của học sinh và GV nắm được điểm mạnh, yếu của từng học sinh hơn. Nhưng để đạt được điều đó đòi hỏi người GV phải chuẩn bị kĩ lưỡng cho bài dạy của mình thì giờ học mới đạt hiệu quả: Khi nào thì cần đến tổ chức hoạt động nhóm, hoạt động nhóm theo nhiều câu lệnh hoặc cùng một câu lệnh, tác dụng của việc tổ chức hoạt động nhóm trong tiết học hoặc trong tiểu mục nào đó trong tiết học.
 Qua tổ chức hoạt động nhóm tôi khẳng định được:
1. Vai trò chủ đạo, định hướng của giáo viên trong tổ chức hoạt động nhóm.
 + Câu lệnh phải rõ ràng, có định hướng cho HS thảo luận.
 + Thầy giáo làm trọng tài điều chỉnh khi các nhóm xây dựng bổ sung ý kiến.
 + Kiến thức được chốt lại của giáo viên phải chuẩn xác, gọn, rõ, học sinh dễ hiểu, nhớ lâu.
2. Vai trò chủ động của học sinh:
 + Học sinh tự tìm hiểu, thảo luận theo định hướng của giáo viên.
 + Học sinh tự tranh luận, góp ý xây dựng kiến thức.
 + Học sinh tự tìm cách diễn đạt chặt chẽ, khoa học, lô gíc khi trình bày ý kiến của mình.
 Mỗi bộ môn có một đặc trưng khác nhau song phương pháp tổ chức học sinh hoạt động học tập theo nhóm ở trên lớp là rất cần thiết cho tất cả các bộ môn trong đó có môn Lịch sử.
D. Kết luận 
 Đổi mới phương pháp dạy học ở trường THCS là một cuộc cách mạng lớn trong ngành giáo dục. Không phải chỉ là ngày một ngày hai mà chúng ta phải khắc phục lối dạy học cũ, cũng không thể hoàn thiện ngay được phương pháp dạy học mới. Mặc dù phương pháp dạy học cũ và phương pháp dạy học mới không có một sự tách biệt rạch ròi mà trong nó vừa mang tính kế thừa lối dạy học truyền thống vừa sáng tạo, linh hoạt trong các thao tác đặc biệt là cách thức tổ chức dạy học theo nhóm.
 Đối với bộ môn Lịch Sử cần cho học sinh nhận thức được rằng: Lịch sử là những gì đã qua đi nhưng không hoàn toàn biến mất mà để lại dấu vết của nó qua kí ức của nhân loại, qua thành tựu văn hoá, qua các hiện tượng lịch sử, qua ghi chép của người xưa, qua tên đất, tên làng... nên khi học giáo viên chọn phương pháp dạy học thích hợp.
 Từ những năm học trước đây môn lịch sử năng về lý thuyết. Học sinh chỉ cần tiếp thu những gì thầy cô cung cấp là đủ. Trong quá trình học chỉ truyền thụ theo một chiều thầy nói- trò nghe. Nhưng để đáp ứng với phương pháp dạy học mới thì tổ chức dạy học lịch sử theo nhóm là một trong những hình thức tốt nhất phát huy tính tích cực và tương tác của học sinh. Hợp tác trong hoạt động nhóm đó là sự liên kết tài tình và với hình thức này học sinh được khuyến khích thảo luận, trao đổi, chia sẻ trong quá trình học tập. Bằng phương pháp đó học sinh được lôi cuốn vào các hoạt động học tập, thu lượm kiến thức bằng chính khả năng của mình .
 Với hoạt động nhóm giúp giáo viên hoàn thành mục tiêu bài học một cách thuận lợi hơn, cung cấp cho học sinh một lượng kiến thức nhiều hơn trong 1 thời gian nhất định. Hoạt động nhóm còn giúp cho các em tự tin hơn để hoà nhập với xã hội sau này. 
 Tuy nhiên, quá trình thực hiện đổi mới cách thức tổ chức hoạt động dạy học theo nhóm còn nhiều tranh luận, bàn cãi. Mong rằng các đồng chí, đồng ngiệp góp ý xây dựng để phương pháp tổ chức hoạt động dạy học theo nhóm ngày càng đạt hiệu quả cao hơn .
Hội đồng khoa học trường Mỹ Thuỷ ,ngày 14 tháng 2 năm 2008 
 Người thực hiện
 Trần Thị Lam Hồng

File đính kèm:

  • docSKKN Su Hoat dong nhom.doc
Sáng Kiến Liên Quan