Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp phát huy hiệu quả của phòng bộ môn trong các tiết học Vật lí

Đây là một công việc vô cùng quan trọng và cũng đầy khó khăn tưởng chừng như không có thể thực hiện được vì ở mỗi trường có thể có nhiều giáo viên cùng dạy bộ môn vật lí.Nhưng qua nghiên cứu tôi nhận thấy việc chia thời khoá biểu cho việc tiết nào cũng có thể dạy ở phòng bộ môn là có thể thực hiện được.

Muốn làm được điều này khi chia thời khoá biểu cần chú ý mấy điểm sau:

-Các giờ cùng bộ môn vật lí dù là ai dạy cũng không được trùng nhau (Điều này có hai cái lợi là sử dụng được phòng bộ môn và sử dụng được đầy đủ bộ thí nghiệm mà không phải chia ra)

 

doc9 trang | Chia sẻ: sangkien | Ngày: 04/08/2015 | Lượt xem: 695 | Lượt tải: 2Download
Bạn đang xem tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp phát huy hiệu quả của phòng bộ môn trong các tiết học Vật lí", để tải tài liệu gốc về máy bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
PHOØNG GIAÙO DUÏC HUYEÄN NUÙI THAØNH
TRÖÔØNG TRUNG HOÏC CÔ SÔÛ TAM HIEÄP
**************************
SAÙNG KIEÁN KINH NGHIEÄM
TEÂN ÑEÀ TAØI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HUY HIỆU QUẢ CỦA PHÒNG BỘ MÔN TRONG CÁC TIẾT HỌC VẬT LÍ
Taùc giaû: LEÂ VAÊN DUAÅN
Toå :khoa hoïc töï nhieân I
Ñôn vò:Tröôøng THCS Tam Hieäp
NAÊM HOÏC :2006 -2007
PHOØNG GIAÙO DUÏC HUYEÄN NUÙI THAØNH
**************************
SAÙNG KIEÁN KINH NGHIEÄM
TEÂN ÑEÀ TAØI
MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HUY HIỆU QUẢ CỦA PHÒNG BỘ MÔN TRONG CÁC TIẾT HỌC VẬT LÍ
NAÊM HOÏC :2006 -2007
ĐỀ TÀI:MỘT SỐ BIỆN PHÁP PHÁT HUY HIỆU QUẢ CỦA PHÒNG BỘ MÔN TRONG CÁC TIẾT HỌC VẬT LÍ
I/ĐẶT VẤN ĐỀ:
Chúng ta đã biết trong phương pháp dạy học môn vật lí thì phương pháp dạy học bằng thực nghiệm là vô cùng quan trọng.Kể từ khi đổi mới chương trình và sách giáo khoa từ năm học 2002-2003 đến nay thì chương trình vật lí luôn đi sâu vào phần thực hành với rất nhiều thí nghiệm.Vì vậy việc sử dụng các phòng dạy học truyền thống không còn có hiệu quả cao nữa mà phải sử dụng phòng học bộ môn vì phòng học bộ môn có nhiều ưu điểm hơn so với phòng học truyền thống ở những điểm mà qua bảng so sánh sau ta sẽ thấy được điều đó
phòng học truyền thống
phòng học bộ môn
-Không chứa các thiết bị dùng để phục vụ dạy và học
-Học sinh ngồi tại chỗ giáo viên di chuyển đến phòng để dạy
-
Được gắn cố định cho một lớp học
-Chứa các thiết bị và thí nghiệm phục vụ cho việc dạy và học
-Giáo viên ngồi tại chỗ học sinh di chuyển đến phòng để học
-Không gán cố định cho một lớp học
Nhö vaäy öu ñieåm ôû ñaây laø giaùo vieân khoâng phaûi mang ñoà duøng ñeán töøng lôùp raát maát thôøi gian laøm giaûm hieäu quaû cuûa tieát hoïc (Do phaûi daønh thôøi gian cho vieäc boá trí duïng cuï thí nghieäm) Nhờ các ưu điểm trên kết hợp với các điều kiện hiện tại của nhà trường thì muốn nâng cao được chất lượng dạy và học của môn học vật lí thì phải phát huy tốt tất cả các ưu điểm của phòng học bộ môn vật lí
Trong năm học này khi được ban giám hiệu nhà trường phân công phụ trách phòng học bộ môn vật lí .Tôi đã đề ra các biện pháp sau để nâng cao chất lượng các tiết học vật lí ở phòng bộ môn ,cũng như nâng cao hiệu quả của việc sử dụng phòng bộ môn
II/GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
Trong các biện pháp mà tôi đưa ra thì biện pháp đầu tiên đó là:
1/Biện pháp 1:Sắp xếp bố trí chỗ ngồi của học sinh một cách hợp lí đảm bảo các yếu tố khoa học:
Như chúng ta đã biết hiện nay số lượng học sinh một lớp học thì đông,cơ sở vật chất của phòng học bộ môn thì lại chưa đảm bảo .Do đó muốn học sinh vừa có thể theo dõi được các hướng dẫn của giáo viên vừa phải làm thí nghiệm
thì không thể bố trí có học sinh ngồi xây lưng về phía giáo viên (phía bảng ) được tức là không thể bố trí các bàn theo dãy hàng ngang vì bố trí như vậy sẽ có một nữa số học sinh ngồi xây lưng về phía bảng.Do đó phải bố trí các bàn theo hàng dọc ,nhưng bố trí theo mấy hàng là hợp lí.Qua nghiên cứu tôi thấy hợp lí nhất là bố trí các bàn thành hai dãy hàng dọc ,mỗi dãy có 3 bàn nối tiếp nhau,mỗi bàn có từ 6 đến 8 chỗ ngồi (mỗi dãy bàn có hai dãy ngồi) vậy một dãy bàn có từ 18 đến 24 chỗ ngồi.Nên một lớp học có số chỗ ngồi từ 36 đến 48 chỗ ngồi rất hợp lí với số lượng học sinh trong một lớp học hiện nay
Sau đây là sơ đồ bố trí chỗ ngồi của phòng bộ môn vật lí cuûa tröôøng maø toâi ñaõ thöïc hieän (Tröôøng toâi coù phoøng chuaån bò thí nghieäm rieâng)
Qua hai sơ đồ ta thấy ở bất kỳ sơ đồ nào cũng tạo cho các em một chỗ ngồi thoả mái để vừa có thể tiếp thu bài giảng vừa có thể tiến hành các thí nghiệm.
2/Biện pháp2:Tham mưu với Ban giám hiệu sắp xếp thời khoá biểu để bất kỳ tiết học nào cũng có thể dạy ở phòng bộ môn.
Đây là một công việc vô cùng quan trọng và cũng đầy khó khăn tưởng chừng như không có thể thực hiện được vì ở mỗi trường có thể có nhiều giáo viên cùng dạy bộ môn vật lí.Nhưng qua nghiên cứu tôi nhận thấy việc chia thời khoá biểu cho việc tiết nào cũng có thể dạy ở phòng bộ môn là có thể thực hiện được.
Muốn làm được điều này khi chia thời khoá biểu cần chú ý mấy điểm sau:
-Các giờ cùng bộ môn vật lí dù là ai dạy cũng không được trùng nhau (Điều này có hai cái lợi là sử dụng được phòng bộ môn và sử dụng được đầy đủ bộ thí nghiệm mà không phải chia ra)
 PCDCTN
-Các tiết vật lí của cùng một khối lớp nên chia thành một buổi(Nếu khối đó có 5 lớp trở xuống),hoặc chia thành hai buổi (nếu khối đó có từ 6 đến 10 lớp)
Ví dụ ở trường tôi có 20 lớp (5 lớp 6,5 lớp 7,5 lớp 8,5 lớp 9 )với 3 giáo viên dạy bộ môn vật lí (moãi ñoà chí ñeàu daïy ñuû 4 khoái lôùp) thì tôi đề nghị đồng chí phó hiệu trưởng chia thời khoá biểu cho các tiết vật lí như sau:
Buổi
tiết thứ
Thứ 2
Thứ 3
Thứ 4
Thứ 5
Thứ 6
Thứ 7
1
7/1:Huøng
9/1:Tuaán
9/1:Tuaán
Sáng
2
7/2:Quang
9/2:Quang
9/2:Quang
3
7/3: Huøng
9/3:Huøng
9/3:Huøng
4
7/4:Quang
9/4:Tuaán
9/4:Tuaán
5
7/5 :Huøng
9/5:Huøng
9/5:Huøng
6
6/1:Tuaán
8/1:Quang
7
6/2:Huøng
8/2:Quang
Chiều
8
6/3:Huøng
8/3:Quang
9
6/4:Tuaán
8/4:Huøng
10
6/5:Tuaán
8/5:Quang
Để đảm bảo thực hiện được thời khoá biểu này tôi là người phải chiụ trách nhiệm quản lí phòng bộ môn và phải phục vụ thường xuyên để giáo viên mới lên lớp thường xuyên được.Thực hiện thời khoá biểu này cũng tạo điều kiện cho các bộ môn khác cũng có thể thực hiện được các qui định như trên
3/Biện pháp 3:Tận dụng,làm thêm đồ dùng dạy học để bất kỳ tiết học nào cũng có thiết bị để làm thí nghiệm:
Như chúng ta đã biết nhà nước không thể cung cấp đầy đủ trang thiết bị bộ môn cho tất cả các khối lớp mà có thể khối lớp này có được bộ này lại thiếu bộ kia còn khối lớp khác thì ngược lại.
Do đó làm thế nào để mọi tiết học đều có thể sử dụng đồ dùng dạy học để dạy là một đòi hỏi đối với mỗi giáo viên bộ môn và nhà trường.
Để làm được việc này cần thực hiện tốt hai công việc sau:
a/Giáo viên phải tự tay làm các thiết bị dạy học không quá phức tạp như:
-Lò xo lá tròn để dạy các bài về lực ở lớp 6
-Các loại đĩa để dạy bài sự bay hơi ở lớp 6
-Các tấm bìa có đục lỗ để dạy bài sự truyền thẳng của ánh sáng ở lớp 7
-Các loại thước nhựa để dạy bài sự nhiễm điện do cọ xát và bài hai loại điện tích ở lớp 7
-Các loại hạt me, đậu,ngô để dạy các bài về nguyên tử,phân tử ở lớp 8
Và một số thiết bị khác mà trong bộ dụng cụ không có
b/Tận dụng đồ dùng thí nghiệm của khối lớp này để dạy khối lớp khác:
Đây là một vấn đề đòi hỏi giáo viên phải tìm hiểu thấu đáo toàn bộ dụng cụ thí nghiệm của toàn bộ chương trình vật lí THCS để tìm hiểu lớp này thiếu cái gì?Lớp khác có dụng cụ đó hay không?Từ đó phát hiện ra các dụng cụ có thể dùng chung cho nhiều khối lớp thì từ đó ta mới có thể tận dụng được
Qua tìm hiểu như vậy tôi nhận thấy giữa vật lí lớp 7 và vật lí lớp 9 có nhiều dụng cụ có thể sử dụng chung được.
Thật vậy ở lớp 7 tuy được cung cấp bộ nguồn điện nhưng là nguồn điện một chiều nên dùng không ổn định mà lớp 9 lại có bộ biến đổi điện áp rất tốt .Do vậy tôi thường xuyên lấy bộ nguồn này để dạy chương trình lớp 7 
hoặc giáo viên có thể lấy các nam châm điện ở lớp 9 để dạy bài tác dụng từ ở lớp 7 hoặc lấy nam châm điện ở lớp 7 dạy các bài về nam châm ở lớp 9....
Làm như vâỵ có thể đảm bảo được trong điều kiện khó khăn vẫn có thể tiết vật lí nào cũng có đồ dùng để dạy 
4/Biện pháp 4:Tạo cho giáo viên hình thành thói quen nghiên cứu và làm thí nghiệm trước khi thực hiện bài dạy:
Đối với người giáo viên vật lí .Làm thành công được các thí nghiệm hay hướng dẫn học sinh làm thành công các thí nghiệm là một điều hết sức quan trọng .Có như vậy học sinh mới tin vào thầy giáo ,mới tin vào khoa học.Nhưng không phải mọi thí nghiệm đều làm lần đầu là thành công ngay mà phải qua nhiều lần thực hiện,nhiều lần chỉnh sửa,thay đổi mới có thể thành công.Do vậy nếu không có sự chuẩn bị kỹ càng thì khó lòng giáo viên có thể hướng dẫn cho các em,hoặc tự mình làm thành công các thí nghiệm được.
Do vậy để tiến hành thực hiện tốt các tiết dạy tại phòng bộ môn.Tôi phải đăng kí lịch với cán bộ thiết bị để đến chuẩn bị các thí nghiệm và trực tiếp làm trước các thí nghiệm.Cụ thể tôi chuẩn bị các thí nghiệm này trước một ngày để đến khi lên lớp luôn ở tư thế sẵn sàng.Qua bản thân tôi trường tôi đã thực hiện tốt thói quen này.Chất lượng các tiết học vật lí ngày càng nâng cao hơn,thí nghiệm luôn hiệu quả
III/KẾT THÚC VẤN ĐỀ:
1/Kết quả:
Qua quá trình thực hiện các biện pháp nêu trên .100% các tiết dạy vật lí tại trường chúng tôi đều thực hiện tại phòng bộ môn.Qua đó chất lượng học tập của học sinh và chất lượng giảng dạy của giáo viên được nâng cao .Học sinh ham thích nghiên cứu vật lí vì thường xuyên được làm thí nghiệm,thường xuyên tìm tòi khám phá cái mới .Các em rất háo hức trước mỗi tiết học
Thực hiện tốt các vấn đề trên tạo cho anh em giáo viên vật lí chúng tôi niền vui,niền đam mê khi trở lại nghiên cứu các thí nghiệm mà lúc xưa mà mình đã làm.,hơn nữa giờ đây các tiết dạy của mình được học sinh vui vẻ đón nhận,háo hức chờ đợi nên càng vui hơn.
Kết quả học tập của bộ môn vật lí của các lớp vật lí do tôi phụ trách và của trường tôi hai năm vừa qua đã chứng minh điều đó : 
Năm học :2005-2006:Chưa thực hiện các vấn đề trên
Năm học :2006-2007: Đã thực hiện các vấn đề trên:
(Ởđây chúng tôi dựa theo kết quả học kỳ 1 của hai năm học
Năm học
Người thực hiện
Giỏi
Khá
TB
TB
TL
SL
TL
SL
TL
SL
TL
SL
TL
2005
2006
cá nhân
9
4,8
75
41,1
87
46,5
171
91,4
TT
69
8,5
186
22,9
403
49,7
658
81,1
2006
2007
cá nhân
31
16.1
133
68.9
29
15
193
100
TT
84
10.4
307
37.9
387
47.8
778
96.2
2/Bài học kinh nghiệm:
Qua việc thực hiện các công việc trên.Tôi đã rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:
Giáo viên phải nhiệt tình,phải đam mê,phải chịu khó thì mới thực hiện thành công các thí nghiệm và thực hiện đầy đủ các tiết dạy tại phòng bộ môn
Phải có sự tạo điều kiện ở mức tốt nhất của các đồng chí trong ban giám hiệu (đặc biệt là đồng chí phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn)Vì nếu không có các đồng chí ấy giúp đở thì không thể có thời khoá biểu hợp lí nêu trên
Sự giúp đở nhiệt tình của các cán bộ thiết bị ví các đồng chí này đã phục vụ nhiều hơn số giờ qui định mà không phàn nàn
Cần có sự hỗ trợ kinh phí từ nhà trường và bản thân giáo viên thì mới có thể làm thêm các dụng cụ thí nghiệm
Tuy đã có nhiều cố gắng khi thực hiện các biện pháp nêu trên và đã đem lại nhiều kết quả .Nhưng vì khả năng có hạn nên các biện pháp mà tôi nêu ra chưa
phải là tối ưu nhất .Rất mong sự thông cảm từ các đồng nghiệm.Xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp
PHIEÁU NHAÄN XEÙT
CUÛA HOÄI ÑOÀNG NGHIEÂN CÖÙU KHOA HOÏC
TRÖÔØNG:..............................................................
Teân ñeà taøi SKKN:......................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Teân taùc giaû:................................................................................................................................
Ñôn vò:........................................................................................................................................
Nhaän xeùt cuûa hoäi ñoàng nghieân cöùu khoa hoïc:
1/Hình thöùc:.................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. 
2/Noäi dung:
a)Tính thöïc tieãn:.........................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. ..............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
b)Tính khoa hoïc:.........................................................................................................................
............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. .............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
c)Tính saùng taïo:...........................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
d)Tính hieäu quaû:.........................................................................................................................
.............................................................................................................................................................................................................................................................................................................. ............................................................................................................................................................................................................................................................................................................
Xeáp loaïi:..................
 ..................,ngaøy thaùng3 naêm 2007
Ngöôøi chaám thöù 1 Ngöôøi chaám thöù 2 Chuû tòch HDDNCKH
PHIEÁU NHAÄN XEÙT
CUÛA HOÄI ÑOÀNG NGHIEÂN CÖÙU KHOA HOÏC
TRÖÔØNG:..............................................................
Teân ñeà taøi SKKN:........................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................................................................................................................
Teân taùc giaû:........................................................................................................................
Ñôn vò:................................................................................................................................
Nhaän xeùt cuûa hoäi ñoàng nghieân cöùu khoa hoïc:
1/Hình thöùc:.....................................................................................................................
......................................................................................................................................................................................................................................................................................... 
2/Noäi dung:
a)Tính thöïc tieãn:..............................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................................................................................................................................
b)Tính khoa hoïc:................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................................................................................................................................
c)Tính saùng taïo:................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................................................................................................................................
d)Tính hieäu quaû:...............................................................................................................
.......................................................................................................................................................................................................................................................................................... ..........................................................................................................................................................................................................................................................................................
Xeáp loaïi:..................
 ..................,ngaøy thaùng3 naêm 2007
Ngöôøi chaám thöù 1 Ngöôøi chaám thöù 2 Chuû tòch HDDNCKH

File đính kèm:

  • docSKKN_KinhnghiemgiuphocsinhhoctotVatly.doc
Sáng Kiến Liên Quan